Ons lichaam is een klein wonder. Het is weerbaar, het kan inspanningen aan, het kan behagen en charmeren. Maar het vergt ook wat zorg: hygiëne, beweging, rust, gezonde voeding. Met een evenwichtige voeding en voldoende beweging zitten we op de goede weg. Het zijn de basisvoorwaarden voor een gezond lichaam. En wat blijkt, het is ook de basis om overtollig gewicht overboord te gooien.
Een leven op reserve
We hebben dagelijks een portie energie nodig, maar ook niet te veel. Het teveel stapelen we vooral op als reservevet. We kweken een buikje en dikke dijen. Vooral tijdens en na een zwangerschap, bij het afbouwen van lichamelijke activiteit, bij het stoppen met roken en bij verandering van levenswijze (werkloosheid, verhuis, pensionering...) brandt de lont van de caloriebom. De mate waarin je verdikt kan genetisch bepaald zijn. Maar of je te dik wordt, is afhankelijk van je energie-evenwicht. Dat heb je zelf in de hand met wat je eet en hoeveel je beweegt. Het zit dus niet alleen maar in de familie!
Het is de kunst om een evenwicht te vinden tussen het energieverbruik en de energie-inname. Energie wordt verbruikt voor het functioneren van het lichaam en het uitvoeren van lichamelijke activiteiten; de energie-inname wordt bepaald door de hoeveelheid en de samenstelling van de voeding.
Neenee, Naomi en Claudia doen niet mee
Naomi, Nadja, Christy en Claudia en het selecte groepje dat met een etiket van "model" door het jonge leven stapt, belichamen ons Westers slankheidsideaal. Ze prijken op kalenders, sieren de covers van tijdschriften, bevolken de 'catwalks' en worden belegerd door kleffe fotografen. En ondertussen prenten ze hun overdreven slankheid als norm in ons hoofd. Als we de ideale gezondheidsnorm hanteren, dan ligt het gewicht van deze modellen daar ver onder. En dat is gevaarlijk. Je raakt al snel lichamelijk verzwakt en wordt kwetsbaar voor ernstige stoornissen zoals anorexia nervosa of ziekelijke magerzucht. Nee, laten we het aantrekkelijk houden. Gezondheid en slankheid mogen geen probleemtoestand zijn. Fit, fris en monter de dag door, daar is het ons om te doen.
Even uit de kleren
Geef toe, we zijn meesters in het verbergen van enkele kilootjes overgewicht. Om een juist beeld te krijgen van de naakte waarheid hebben we enkele makkelijke hulpmiddeltjes. Leeftijd, lichaamsbouw en geslacht beïnvloeden je gewicht. Er moeten dus marges gerespecteerd worden bij de beoordeling. Bereken je persoonlijke BMI (Body Mass Index) aan de hand van de volgende formule:
BMI = gewicht (kg) / lengte (m) x lengte (m)
Vergelijk nu je uitkomst met de cijfers hieronder en lees of je gewicht op "groen" dan wel op "rood" staat.
BMI is kleiner dan 18,5: te mager, kan gezondheidsproblemen geven
BMI tussen 18,5 en 25: een normaal gewicht
BMI tussen 25 en 30: overgewicht
BMI is groter dan 30: obesitas, moet worden behandeld
Bananendieet? Sherrykuur?
Levendigheid, energie, een goed lichaam: het is niet te koop. En je bereikt het ook niet met een miraculeus vermageringsdieet of -preparaat. Alleen met een gezond eetgedrag. Wie zich goed voelt, straalt energie uit en trekt de aandacht. Strenge diëten zijn de verkeerde weg om dit te bereiken. Want wat doe je je lichaam aan met een strenge vermageringskuur?
- De drastische aanpak leidt vooral tot vochtverlies en afbraak van het spierweefsel, niet tot voldoende vetverlies. Na de kuur heb je snel je gewicht terug.
- Je lichaam krijgt een tekort aan noodzakelijke voedingsstoffen (vitaminen, calcium, ijzer...).
- Een drastisch dieet is eentonig en niet volwaardig samengesteld, het is dan ook niet vol te houden.
- Het is niet wetenschappelijk onderbouwd.
- Het kan de gezondheid schaden en het maakt je moe, prikkelbaar en depressief. Niemand vindt je nog lief en leuk. Uit ontgoocheling en om jezelf te troosten, breek je met de dieetdiscipline en kijk je niet op wat extra calorieën. En weer word je dikker en zit je opgezadeld met een torenhoog schuldgevoel omdat het weer eens mislukte. De zoektocht naar een nieuw dieet wordt dan maar weer ingezet. Dun - dik - dun - dik, net een jojo.
Bekijk je toekomst door de verrekijker
Weg dus met het bananendieet, de sherrykuur of de peulvruchtenweek. Een gezonde, evenwichtige én lekkere voeding die ook op lange termijn haalbaar blijft, daar gaat het om. Gezond vermageren is dikwijls niet minder maar anders eten. De actieve voedingsdriehoek kan je daarbij helpen. Wil je een meer persoonlijk aangepast advies, dan kan je ook een diëtist(e) raadplegen. Gezond eten is trouwens niet zo moeilijk. Alle producten zijn in de winkels te koop. Alleen de bereiding in de keuken en de verhoudingen op ons bord moeten een beetje veranderen. Meer groenten en wat minder vlees, meer brood en minder beleg. Kleine aanpassingen in je voeding kunnen bovendien ook al enkele kilo's weghappen: drink vooral water in plaats van frisdranken, gebruik halfvette smeervetten op de boterham, wees matig met smeer- en bereidingsvet en allerlei sausen, kies vooral magere of halfvolle producten. Koken zonder vet kan: pocheren, stomen, grillen, in aluminiumfolie of in de microgolfoven. Als je daarnaast ook wat meer lichaamsbeweging tracht in te bouwen, zal je je nog sneller opnieuw fit en gezond voelen. Door meer te bewegen ga je er ook veel beter en vooral ook slanker uitzien.
Hoe snel verslanken?
Meer dan één kilogram gewichtsverlies per week is niet gezond. Meer verlies kan ten koste van de spiermassa gaan. Je kan niet in een paar dagen verliezen wat er in een maand is bijgekomen. Tijdens de eerste anderhalve week na het ingaan van een wijziging in je voedingspatroon kan 2 tot 3 kg verloren gaan maar dat is vooral water. Nadien is 0,5 tot 1 kg ruim voldoende. Je bent dan zeker dat je overtollig vet verliest.
Elke dag op die weegschaal heeft geen zin. Om de week en dan liefst altijd op ongeveer hetzelfde moment van de dag geeft een juist beeld.
Meer lezen?